یادداشت / در تقابل با شعله‌های خائیز و بدیل ؛ وقتی میدان، مدرسه‌ی مدیریت می‌شود

آتش‌سوزی در عرصه های جنگلی منطقه حفاظت‌ شده بدیل و خائیز بهبهان که در روز پنج شنبه ۴ تیرماه ۱۴۰۵ آغاز شده بود و در نهایت با بسیج امکانات و ظرفیت های استانی و ملی و با مدیریت میدانی دکتر موالی‌ زاده استاندار خوزستان در روز شنبه ۶ تیر مهار شد ، فراتر از یک حادثه محیط‌ زیستی، یک هشدار جدی برای متولیان مدیریت بحران و حافظان منابع طبیعی خوزستان بود. در حالی که شعله‌های سرکش، تنوع زیستی این منطقه راهبردی را به خاکستر تبدیل می‌کردند، در لایه زیرین این بحران، یک تحول مدیریتی در حال شکل‌گیری بود. حضور میدانی سید محمدرضا موالی‌زاده، استاندار خوزستان، در کانون حادثه، تنها یک بازدید مدیریتی نبود؛ بلکه در حقیقت، تغییر پارادایم از مدیریت پشت‌ میزنشینی به مدیریت در قلب حادثه بود؛ رویکردی که در آن، تصمیمات نه بر اساس گزارش‌ ها، بلکه بر اساس واقعیت‌ های میدان اتخاذ می‌شوند.

تفاوت بنیادین میان مدیریت ستادی و مدیریت میدانی ، در فاصله میان گمان و واقعیت است. حضور استاندار در نقطه صفر عملیات و در قلب ارتفاعات صعب‌العبور خائیز، پیامی صریح به تمام دستگاه‌ های اجرایی داشت: در لحظه بحران، حقیقت در میدان است، نه در گزارش‌ها . این حضور، کاتالیزوری برای تسریع در تصمیم‌ گیری‌های کلیدی بود؛ از باز کردن گره‌های لجستیکی برای اعزام بالگردهای آب‌ پاش گرفته تا هم‌افزایی لحظه‌ای میان نیروهای داوطلب و بدنه رسمی امدادی. این سبک مدیریتی، علاوه بر اینکه روحیه خسته نیروهای خط مقدم را بازسازی می‌کند، ضریب خطای محاسباتی را به حداقل رسانده و سرعت واکنش سیستم را به حداکثر می‌رساند.
‌
✔️تکریم شهدای خدمت در برابر بی‌نظیری طبیعت

در میان دود و خاکستر خائیز، روایت تلخ اما حماسی پرواز ابدی تقی چنگلوایی، نیروی داوطلب آتش‌نشان، رقم خورد. جان‌باختن این مرد ایثارگر، گویای حقیقتی تکان‌دهنده است: بخش بزرگی از امنیت محیط‌ زیستی ما، بر دوش مردانی است که بدون هیچ چشم‌داشتی، جان خود را در طبق اخلاص برای نجات یک شاخه درخت یا یک تپه سبز می‌گذارند. تلاش استاندار برای ثبت ایشان به عنوان شهید خدمت، تنها یک اقدام اداری نیست؛ بلکه یک ضرورت اخلاقی و گامی در جهت نهادینه کردن فرهنگ قدردانی از ایثارگری‌های اجتماعی است. ما باید بپذیریم که در مدیریت بحران، سرمایه انسانی داوطلب، ارزشمندترین دارایی ماست و تکریم آن‌ها، تضمین‌کننده تداوم این روحیه در حوادث آتی است.

✔️عبور از تئوری؛ وقتی میدان، تنها مدرسه‌ی آمادگی است

تأکید استاندار بر جایگزینی آموزش‌های تئوریک با مانورهای عملیاتی ، نقطه‌ی عطف در استراتژی تاب‌ آوری استان است. حوادثی چون آتش‌ سوزی‌های جنگلی، در شرایط آزمایشگاهی رخ نمی‌دهند و با دستورالعمل‌ های کاغذی مهار نمی‌شوند. توپوگرافی سخت خائیز و اقلیم متلاطم خوزستان، نیازمند نیروهایی است که در سناریوهای واقعی صیقل خورده باشند. مدیریت بحران باید از فاز واکنشی (تلاش برای جبران پس از وقوع) به فاز پیش‌کنشی (آمادگی از طریق تمرینات مستمر) تغییر مسیر دهد. هر مانور میدانی، در واقع یک کالبدشکافی از ضعف‌های زنجیره عملیاتی است تا در روز حادثه، جایگزینِ سردرگمی، سخت‌کوشی سازمان‌یافته باشد.

✔️ تجهیزات نو و روزآمد ؛ بازوی اجرایی اراده مدیریتی

اراده مدیریتی و ایثار انسانی، بدون تجهیزات تخصصی ، ناتمام می‌ماند. تأکید بر نوسازی ناوگان اطفای حریق، یک ضرورت استراتژیک است. در تقابل با گرمای طاقت‌ فرسای خوزستان و عرصه‌ های طبیعی گسترده، تکیه بر تجهیزات قدیمی، ریسک تلفات را افزایش می‌دهد. سرمایه‌گذاری بر روی بالگردهای پیشرفته، خودروهای آفرود امدادی و ابزارهای نوین اطفای کوهستانی، در واقع سرمایه‌گذاری بر روی پاسداشت طبیعت است. نوسازی ناوگان و تامین هواپیما و هلی کوپتر آب پاش و امدادی ، ایجاد هاب کنترل آنش سوزی جنگل های جنوب غرب در خوزستان ، تنها یک خرید تجهیزاتی نیست، بلکه کاهش هزینه‌های بازسازی محیط‌زیست در درازمدت است.

✔️همدلی؛ پیوندی میان حاکمیت و توده جامعه

رویکرد انسانی استاندار در عیادت از مصدومان و دلجویی از خانواده داغدار شهید، پیوندی عمیق میان حاکمیت و بدنه جامعه ایجاد کرد. بحران‌ها، زمان آزمون همدلی هستند. وقتی مدیران در کنار مصدومان و خانواده‌های داغدار حضور می‌یابند، اعتماد عمومی بازسازی می‌شود. این اعتماد است که در حوادث آینده، منجر به مشارکت گسترده‌تر داوطلبان مردمی می‌گردد؛ چرا که جامعه می‌بیند در سخت‌ترین لحظات، تنها و بی‌کس نیست.
‌
آتش‌سوزی خائیز بهبهان، با تمام تلخی‌هایش، باید به عنوان یک موردپژوهی در حافظه مدیریتی استان ثبت شود. گزارش ها و تجارب استنتاج شده پیرامون این حادثه از ضرورت حضور میدانی مدیران تا تکریم مدافعان طبیعت و نوسازی تجهیزات باید به یک سند راهبردی تبدیل گردد.

https://news.ostan-khz.ir/94411کپی شد!